Waarom een zaak op zo'n avond werkt
Omdat hij de drie dingen doet die je nodig hebt als het huis vol mensen is en niemand zin heeft om spelregels te lezen.
Hij is in vijf minuten uitgelegd. Eén persoon per rij en per kolom, de kaarten spreken de waarheid (in de moeilijke zaken liegt soms één verdachte), en wie in de zone van het slachtoffer uitkomt, is de moordenaar. Meer is het niet.
Iedereen begint tegelijk. Geen beurten, geen dobbelstenen, niemand hoeft op iemand te wachten. Wie te laat komt, schuift aan en speelt mee.
Hij heeft een echt einde. Een zaak duurt zo lang als een gesprek, heeft precies één oplossing en is te controleren. Niemand houdt het gevoel over dat het spel maar bleef doorgaan.
En het thema past bij de avond: er ligt een lijk, en er moet iemand aangewezen worden.
Wat je nodig hebt, en wat niet
Je hebt een printer, potloden en een tafel nodig. Verder niets.
De zaken om te printen zijn gratis en zonder account. Elke zaak is er in kleur, in zwart-wit — die neem je als je acht kopieën maakt, want die spaart inkt — en met de oplossing als aparte PDF, precies wat je wilt als er mensen aan tafel zitten: die deel je aan het eind uit.
Geen verkleedkleren, geen app en niets wat je de avond ervoor moet klaarzetten. En heb je geen printer, dan kun je in de browser spelen en een telefoon of tablet laten rondgaan, al werkt papier in een groep beter: iedereen streept op zijn eigen vel weg.
De beste vorm: de detectiverace
Print dezelfde zaak voor iedereen en deel uit. Tweetallen werken beter dan alleen: de lol zit in het gediscussieer.
Eén regel verandert alles: je wint niet door de moordenaar aan te wijzen, maar door uit te leggen waarom hij het is. Wie zijn hand opsteekt, legt de eerste stap uit — met welke kaart hij begon en waarom juist met die — en houdt dat geen stand, dan gaat de race door. Zonder die regel raadt iemand het na drie minuten toevallig goed en is de avond voorbij.
Is er nog één tweetal over, geef ze dan de oplossing en laat ze die hardop voorlezen: de redenering staat erbij, niet alleen de ingevulde plattegrond. Op dat moment zegt iemand “o, natuurlijk!” en vraagt om nog een zaak.
Drie varianten, afhankelijk van het gezelschap
In teams, apart van elkaar. Twee teams in verschillende kamers met dezelfde zaak. Wie als eerste terugkomt met de naam én de reden, wint. Dat wordt luidruchtig.
Om de beurt. Eén zaak midden op tafel en beurten van een minuut: ieder streept één vakje weg en zegt waarom. Het gaat langzaam en iedereen kan het volgen, en dat is wat je wilt als er kinderen bij zijn.
Van makkelijk naar moeilijk. Begin met een kleine zaak, zodat de regels al spelend duidelijk worden, en haal daarna een grote tevoorschijn voor wie nog wil. Wie moe wordt, gaat naar de keuken, en wie doorzet, heeft zijn avond gevuld.
De locaties met de meeste sfeer
Dit jaar zijn er wel echte Halloweenzaken, drie in totaal: ze spelen zich af in een spookhuis, met de verdachten verkleed, en je vindt ze bij de zaken om te printen.
Alle zes Halloweenzaken, die uit het spookhuis en die van Snoep of je leven, staan samen bij de Halloween-logicapuzzels om te printen.
Toch hoeven er geen pompoenen op het vel te staan om een avond sfeer te geven. De sfeer komt van de plek: een landhuis, met zijn gangen en salons; een bos; een museum na sluitingstijd; een moeras; een grot; een nachttrein.
Het is precies het decor van een klassieke detectiveroman, en daar zoek je die avond naar. En omdat elke zaak een getekende plattegrond heeft, kun je hem als versiering op tafel laten liggen.
Met kinderen, en met volwassenen die spelen als kinderen
Neem voor kinderen een kleine zaak met weinig verdachten: die is in een paar minuten opgelost en de redenering lees je samen. En leg voordat je begint uit wat “naast” betekent — op het vakje ernaast en in dezelfde zone; muren scheiden — want dat is de enige regel die verkeerd wordt gelezen.
Bij volwassenen is het omgekeerd: iemand probeert het uit zijn hoofd op te lossen zonder iets weg te strepen, loopt vast en zegt dat de zaak niet klopt. Leg potloden klaar en laat hem wegstrepen. Je lost het op door uit te sluiten, niet door te raden.
En als iemand het te leuk vindt: het boek
Er is altijd iemand die aan het eind van de avond vraagt waar er meer zijn. Het antwoord is Sudoku Detective: een paperback, helemaal in kleur, met getekende locaties en de oplossing van elke zaak stap voor stap uitgelegd. Het is zo'n cadeau dat echt gebruikt wordt, en het is net zo welkom met Halloween als met Kerstmis, dat er vlak achteraan komt.
De zaken in het boek zijn van het boek en staan niet op de site. Intussen is de site gratis, met elke week nieuwe zaken, en hier staan de volledige regels met een zaak die van begin tot eind is opgelost, als je ze wilt lezen voordat de eerste gasten aanbellen.
Veelgestelde vragen
Met hoeveel mensen speel je het?
Van één persoon tot een volle tafel. Voor de race werkt het goed met twee tot vijf tweetallen die allemaal dezelfde geprinte zaak hebben.
Hoe lang duurt het?
Een kleine zaak los je in een paar minuten op, een grote kan een ruim half uur duren. Met twee of drie zaken die steeds moeilijker worden, is je avond gevuld.
Moet ik in kleur printen?
Nee. Elke zaak is er ook in zwart-wit, juist om meerdere kopieën te printen zonder veel inkt te gebruiken. De oplossing zit in een aparte PDF.
Zijn er zaken met een Halloweenthema?
Ja, drie, en die zijn om te printen: ze spelen zich af in een spookhuis, met de verdachten verkleed. Je vindt ze op de pagina met zaken om te printen. In het spel op de site zit geen Halloweenzaak, maar wel locaties met die sfeer: een landhuis, een bos, een museum na sluitingstijd, een moeras, een grot of een nachttrein.
Kun je zonder printer spelen?
Ja, in de browser, zonder iets te installeren en zonder account. In een groep werkt papier toch beter: iedereen streept op zijn eigen vel weg.
Is het geschikt voor een les op de dag voor Halloween?
Ja, en je mag de zaken vrij printen en uitdelen in klaslokalen, bibliotheken en woonzorgcentra. Vermeld wel de bron: sudokudetective.com
Geef het door aan iemand
A
B
D
E
J